14.04.2022, 11:09 20

Emekliyken çalışmanın farkı ne?

Diğer adı “yaşlılık aylığı” olan emekli aylığı bağlandı diye sigortalıların hepsi çalışma hayatından çekilmiyor elbette. Emekli olduktan sonra çalışma hayatına devam eden sigortalılar da var.

Emekli aylığı bağlandıktan sonra hangi statüden emekli olduğunuzun pek bir önemi yok. Önemli olan hangi statüde yeniden çalışmaya başlayacağınız. Yeniden çalışmaya başladığınız statüye göre emekli aylığınızın durumu değişiyor.

4/1-c sigortalılığı memuriyeti ifade ediyor. Emekli olduktan sonra memur olarak çalışmaya başlayan ve 4/1-c sigortalısı olan kişilerin aylıkları (5335 sk. md.30/4 hariçkesiliyor. Çalışmaları daha sonra yeni hesaplanacak aylıklarında değerlendiriliyor.

4/1-b sigortalılığı esnaf, tüccar gibi kendi nam ve hesabına çalışan kişileri ifade ediyor. Hangi statüden olursa olsun emekli olduktan sonra Bağ-Kurlu olarak kendi nam ve hesabına çalışan kişilerin aylıkları kesilmiyor.  2016 yılına kadar SGDP kesintisi adında emekli maaşından %15 ve %10 kesinti yapılıyordu. 2016 yılında Bağ-Kurludan SGDP kesintisi kaldırıldı.  

 4/1-a sigortalılığı işçileri ifade ediyor. “Hizmet akdiyle bir veya birden çok işveren tabi çalışmak.” Geniş bir çalışma biçimi. Bu nedenle her çalışma/hizmet akdi içerisinde 4/1-a barındırıyor.

Emekli olduktan sonra herhangi bir işveren ile hizmet akdi kuran kişiler yeniden sigortalı oluyor. Bu kişilerin emekli aylıkları kesilmiyor. Emekli aylığından kesinti de yapılmıyor. Ama yeni çalışma ilişkisinde prime esas kazanç olması gerekiyor. Yeni çalışma ilişkisindeki prime esas kazancın %22,5 oranında işveren tarafından %7,5 oranında işçi tarafından ödeniyor. Ayrıca işveren iş kazası ve meslek hastalığı riski için %2 oranında kısa vadeli sigorta primi ödüyor. Emeklilik sonrası çalışmalar mevcut emekli aylığında değerlendirilmiyor. Yani %30 oranındaki SGDP priminin herhangi bir karşılığı bulunmuyor.

Kısa vadeli sigorta kolları bakımından hastalık sigortası emekli çalışanlar için geçerli değil. Yani hastalık nedeniyle iş göremezlik ödeneği alamıyorlar.

İş kazası ve meslek hastalığı sigortası emekli çalışanlar için de uygulanıyor. Emekli çalışan iş kazası geçirirse veya çalışmasında kaynaklı bir meslek hastalığına tutulursa iş göremezlik geliri bağlanabiliyor. İş göremezliğin oranına göre gelir bağlanıyor. Aynı zamanda emekli olduğu için emekli aylığının tamamını iş göremezlik gelirinin de yarısını alıyor. Bu arada çalışmaya devam edebilir.

Emekliyken çalışanlar sağlık hizmetlerinden faydalanırken de emekli kişilerle aynı uygulamaya tabiler. Kendileri sigortalı olsalar da emekli aylıklarından dolayı katılım payını %20 yerine %10 olarak ödüyorlar. 

4/1-b sigortalıların aylıkları talep halinde kesiliyor. Ama pek uygulaması yok. Niye aylığını kestirsin ki emekli. Aylık kesilmediği için emekli olduktan sonra Bağ-Kur faaliyeti yürüten kişiler “sigortalı sayılmıyor”. Sigortalı sayılmadıkları için prim de ödemiyorlar. Prim ödemedikleri için kendi işyerinde iş kazası veya kendi işinden dolayı meslek hastalığı sigortasından da faydalanamıyorlar.

Örneğin Emre adında bir emekli oyuncakçı dükkânı açmış olsun. Emre patron (Bağ-Kur) herhangi bir prim ödemesi yapmıyor. Başka bir emekli Erdem ise Emre’nin yanında çalışmaya başlıyor. Erdem çalışan (SSK) durumunda olduğu için %30 oranında SGDP primi ödeniyor. Bir de %2 kısa vadeli sigorta primi.

İşyerinde bir kaza meydana gelirse Emre sigortalı sayılmadığı için herhangi bir haktan yararlanamıyor. Şayet 4/1-a sigortalısı Erdem kazadan zarar görürse iş göremezlik geliri bağlanabiliyor.

Emekli aylığı almakta iken çalışmayan başlayanlara ilişkin farklı uygulamalar bulunuyor. Ama bu farklı uygulamalar 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanlar için geçerli. Ekim 2008’den sonra sigortalı olanlar emekli olduktan sonra 4/1-a (SSK) lı çalışırlarsa aylıklarının tamamı kesiliyor. 

Site: vergialgi

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 03 Şubat 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Gaziantep FK 21 25
10. Alanyaspor 21 25
11. Karagümrük 20 23
12. Ankaragücü 20 22
13. Kasımpaşa 21 22
14. Sivasspor 21 21
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 21 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 19 31
7. Rayo Vallecano 19 29
8. Osasuna 19 28
9. Athletic Bilbao 19 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 19 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6