İleri tarım teknolojileri tasarruf ve çevreye katkı sağlıyor

Uzmanlar, ileri tarım teknolojileri ve yenilenebilir enerjinin kullanımının artmasıyla tarımda enerji verimliliğinin artacağını, bunun da hem ekonomik hem de çevresel katkılar sağlayacağını belirtiyor.

Genel 11.01.2024, 11:05
İleri tarım teknolojileri tasarruf ve çevreye katkı sağlıyor

AA'nın enerji verimliliğine odaklandığı haber dosyasının ikinci bölümünde, tarımda enerji verimliliği ve tarım teknolojileri ele alındı.

TÜİK'in 1990-2021 Sera Gazı Emisyon Envanterinde yer alan bilgilere göre Türkiye'nin 2021'deki toplam sera gazı emisyonu 564,4 milyon ton karbondioksit eş değeri olarak hesaplandı. Toplam sera gazı emisyonlarında en büyük payı yüzde 71,3 ile enerji kaynaklı emisyonlar alırken bunu yüzde 13,3 ile endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı, yüzde 12,8 ile tarım ve yüzde 2,6 ile atık sektörü takip etti.

Tarım sektöründeki emisyonlar 1990'dan bu yana yüzde 56,5 artarak 72,1 milyon ton karbondioksit eş değerine ulaşırken bu rakamın azaltılmasında enerji verimliliği büyük önem taşıyor.

İleri tarım teknolojilerinin tarımda enerji verimliliğine katkısıyla ilgili AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Bölümü Tarımsal Enerji Sistemleri Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Türkan Aktaş, enerji verimliliğini artırabilmek için önemli faktörlerden birinin, tarımsal faaliyetlerin enerji talepleriyle uyumlu bir şekilde doğru bir zamanlama ve planlamayla mevsimsel değişikliklere göre optimize edilmesi olduğunu söyledi.

Aktaş, konut, sanayi ya da ulaştırmadaki enerji kullanımıyla kıyaslandığında tarımdaki enerji ve elektrik tüketiminin payının düşük olduğunu fakat hem tarım makinelerinin imalatında hem de pestisit, tohumluk, gübre gibi tarımsal girdilerin üretiminde harcanan enerjinin sanayi değil de tarım başlığı altında değerlendirilmesi durumunda bu oranın artacağını kaydetti.

- Tarım takvimine dayalı hasat enerji verimliliği sağlıyor

Tarımda kullanılan enerjinin en çok tarım makinelerinde, seraları ısıtma ve soğutma süreçlerinde, gübre ve ilaçlama uygulamalarında harcandığı bilgisini veren Aktaş, "Gerek hasatta, gerek hasat sonrası işlemlerde yoğun bir şekilde enerji tüketimi oluyor. Bu hasat sonrası işlemleri de enerji tüketimi açısından ele alıyoruz. Kurutma, temizleme, paketleme, depolama işlemleri enerji tüketiminin önemli kısmını oluşturan bileşenlerdendir." dedi.

Enerji verimli seraların ve tarım makinelerinin kullanılması ve bu makinelerin kullanım süresince düzenli olarak bakım ve onarımının yapılmasıyla optimum performans sağlanabileceğini dile getiren Aktaş, tarımsal üretim sırasında ortaya çıkan atıkların enerji olarak değerlendirilmesinin de hem enerji verimliliği hem de etkili bir atık yönetimi sağlayacağını ifade etti.

Akıllı tarım araçları ve robotların kullanımıyla iş verimini ve kalitesini artırmanın mümkün olduğuna değinen Aktaş, "Traktörleri, biçerdöverleri, diğer tarım makinelerini yüksek enerji verimli olarak kullanmak, otomatik tarım robotlarını, hassas tarım uygulamalarını ve dronları gerekiyorsa birbiriyle entegre ederek kullanmak önemli." diye konuştu.

Tarımda harcanan enerjinin yüzde 80'in üzerinde fosil yakıtlardan yüzde 10'un üzerinde ise yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edildiğini vurgulayan Aktaş, şöyle devam etti:

"Tarımda özellikle güneş, rüzgar ve biyokütle enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmaya başlandı. Bunların kullanım oranlarının artırılması tarımsal üretimde harcanacak elektrik tüketimini azaltacaktır. Teknolojinin yanı sıra tarım takvimine dayalı olarak optimum hasat zamanlamasının yapılması da önemli bir faktör. Zararlılarla mücadelede kimyasal ilaçlar yerine biyolojik mücadele yöntemlerinin, kimyasal gübreler yerine organik gübrelerin, depolama ve soğutma yapılırken enerji verimli soğutma sistemlerinin kullanılması, ürün işleme yöntemlerinin iyileştirilmesi ve atık ısıdan yararlanılması da enerji verimliliğine katkı sağlayacaktır."

- "1 kilo domatesi üretmek için 50 ila 180 litre su tüketiyoruz"

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Ali Dayıoğlu, tarımsal üretimin kontrol edilmezse kirli bir üretim olabileceğini bu nedenle üretim süreçlerinde çevre teknolojilerinin kullanılması gerektiğini belirtti.

Küresel su çevriminin yüzde 70'inin, enerji kaynaklarının ise yüzde 30'unun tarımsal gıda üretiminde harcandığını aktaran Dayıoğlu, "1 kilo domatesi üretmek için 50 ila 180 litre su, 60-95 megajul enerji tüketiyoruz, atmosfere de bir de 1- 4 kilogram karbondioksit bırakıyoruz. Toplam sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 21-37 kadarının gıda üretim süreçlerinden kaynaklandığı düşünüldüğünde bu miktarları azaltmak için akıllı tarım teknolojilerinin kullanılması önem taşıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Dayıoğlu, sanayi ve tarımı enerji hatları üzerine inşa ederek, tarımsal enerji koridoru üzerinde güneş, jeotermal, biyokütle ve rüzgar gibi yenilenebilir enerjilerle doğal gaz gibi konvansiyonel enerji kaynakları entegre edildiğinde ısıtma, soğutma ve elektriği bir arada üreten ve tüketen verimli teknolojiler sağlanabileceğini bildirdi.

- "Enerji tarım köyleri oluşturabiliriz"

Tarıma dayalı enerji projeleri yapılabileceğinden bahseden Dayıoğlu, "Enerji tarım köyleri oluşturabiliriz. Yani şehircilik bakımından düşündüğümüzde hem enerji üreten, hem tarım yapılan enerji ve tarım köylerini kent köyü kapsamında oluşturabiliriz. Burada tabii Türkiye'deki nüfus yoğunluğunun dağıtılması ve istihdam olanaklarının sağlanması gerekiyor. Çok yönlü düşündüğümüzde planlanacak çok büyük fırsatlar var." sözlerini sarf etti.

Dayıoğlu, son yıllarda ülkede katma değeri çok yüksek olan yaban mersini üretimi yapıldığını anlatarak, "Burada alt tarafta yaban mersini üretirken üzerinde fotovoltaik panel kullanarak enerji üretebilirsiniz dolayısıyla kendi enerjisini üreten hatta bunu devlete satan ve diğer enerji kalemlerinden düşebilen bir tarımsal üretim süreci planlanabilir." diyerek sözlerini tamamladı.

Yorumlar (0)
17
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 33 90
2. Fenerbahçe 33 86
3. Trabzonspor 33 55
4. Beşiktaş 33 51
5. Başakşehir 33 49
6. Rizespor 33 48
7. Kasımpasa 33 46
8. Antalyaspor 33 45
9. Alanyaspor 33 45
10. Sivasspor 33 45
11. A.Demirspor 33 41
12. Samsunspor 33 39
13. Ankaragücü 33 37
14. Kayserispor 33 37
15. Konyaspor 33 36
16. Gaziantep FK 33 34
17. Hatayspor 33 33
18. Karagümrük 33 33
19. Pendikspor 33 30
20. İstanbulspor 33 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 31 69
2. Göztepe 31 63
3. Ahlatçı Çorum FK 31 55
4. Sakaryaspor 31 54
5. Bodrumspor 31 52
6. Kocaelispor 31 52
7. Bandırmaspor 31 47
8. Boluspor 31 47
9. Gençlerbirliği 31 47
10. Erzurumspor 31 42
11. Ümraniye 31 37
12. Manisa FK 31 36
13. Keçiörengücü 31 36
14. Şanlıurfaspor 31 34
15. Tuzlaspor 31 33
16. Adanaspor 31 32
17. Altay 31 15
18. Giresunspor 31 7
Takımlar O P
1. Arsenal 33 74
2. Liverpool 33 74
3. M.City 32 73
4. Aston Villa 34 66
5. Tottenham 32 60
6. Newcastle 32 50
7. M. United 32 50
8. West Ham United 34 48
9. Chelsea 31 47
10. Brighton 32 44
11. Wolves 33 43
12. Fulham 34 42
13. Bournemouth 33 42
14. Crystal Palace 33 36
15. Brentford 34 35
16. Everton 33 30
17. Nottingham Forest 34 26
18. Luton Town 34 25
19. Burnley 34 23
20. Sheffield United 33 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 32 81
2. Barcelona 32 70
3. Girona 32 68
4. Atletico Madrid 32 61
5. Athletic Bilbao 32 58
6. Real Sociedad 32 51
7. Real Betis 32 48
8. Valencia 32 47
9. Villarreal 32 42
10. Getafe 32 40
11. Osasuna 32 39
12. Sevilla 32 37
13. Las Palmas 32 38
14. Deportivo Alaves 32 35
15. Rayo Vallecano 32 34
16. Mallorca 32 31
17. Celta Vigo 32 31
18. Cadiz 32 25
19. Granada 32 18
20. Almeria 32 14