Mineral gübreye dönüşen madenler toprağı besliyor

Madenlerden üretilen mineral gübre, toprağın güçlenmesi için gerekli maddeleri sağlarken, bu gübrenin üretimi esnasında ortaya çıkan karbon salımının ortadan kaldırılması için Avrupa Birliği'nin (AB) talep ettiği düzenlemelerin devreye alınması gerekiyor.

Genel 16.01.2024, 11:01
Mineral gübreye dönüşen madenler toprağı besliyor

Hayvansal gübreler kadar sık olmasa da tarımda kullanılan mineral gübreler, fosfat kayalarından elde edilen doğal minerallerin, potasyum, amonyak ve azot ile zenginleştirilip granül haline getirilmesiyle elde ediliyor.

Madenlerden üretilen mineral gübreler hakkında AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Maden Sektör Kurulu Başkanı ve İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Rüstem Çetinkaya, mineral gübrelerin temel işlevinin toprağı beslemek olduğunu, toprak beslendikçe çıkan ürünün topraktaki mineralleri içine alıp tükettiğini söyledi.

Çetinkaya, "Sizin sürekli toprağı beslemeniz, ağırlıklı potasyum ve fosfor kullanarak toprağınızı muhakkak ve muhakkak sürekli yenilemeniz gerekiyor. Bu anlamda da mineral gübrelere ihtiyaç duyuluyor." dedi.

Büyük tarım alanlarında organik gübre miktarının yetersiz kaldığı durumlarda toprağın ihtiyacı olan besin maddesinin mineral gübreler aracılığıyla sağlandığını belirten Çetinkaya, ürün yetiştirirken toprak analizlerinin yaptırılarak doğru gübrenin doğru miktarda uygulanmasının hem verim elde etme hem de kaynakların doğru kullanımı açısından önemli olduğunu kaydetti.

Fosfat dışında magnezyum, mangan, çinko ve bor gibi madenlerin de gübre üretiminde kullanıldığını söyleyen Çetinkaya, kömürün bir üst tabakası olarak nitelendirilen leonardidin de tarım sektöründe gübre olarak kullanıldığını bildirdi.

- "Topraklarımıza zararı değil aksine faydası var"

Çetinkaya, mineral gübrenin üretim sürecinin çevreye etkileriyle ilgili şunları söyledi:

"Üretim sürecinde doğada zaten zengin biçimde bulunan fosfat kayasının oradan ayrıştırılarak sisteme dahil edilmesinden bahsediyoruz. Arta kalan diğer toprak ise zaten tekrar doğaya bırakılıyor ve orada tarım yapılmaya devam edilebiliyor. Burada Avrupa Birliği açısından tek önemli nokta; doğal gaz yakılırken ortaya çıkan karbon salımı. Bununla ilgili de bu karbon yakalama teknolojilerinden ya da yaktığımız doğal gazın yeşil amonyak üretimlerinden bahsediyorlar. Bu süreçlerin devreye alınması lazım. Yani buradaki tek endişe karbon salımı. Onun dışında bizim kendi topraklarımıza zararı değil aksine faydası var."

Mineral gübrenin ağırlıklı olarak yurt dışından potasyum ya da fosfat kayası getirilerek üretildiğini aktaran Çetinkaya, Türkiye'de şu anda sadece Mazı Dağı'nda bir tesiste yerli fosfat kayalarından mineral gübre üretiminin yapıldığı bilgisini paylaştı.

Çetinkaya, şöyle devam etti:

"Mazı Dağı'ndaki tesis toplam gübre ihtiyacının yüzde 20'sini tek başına tedarik ediyor. Dolayısıyla bu ve benzer tesislerle birlikte benzer rezervleri tespit ederek daha çok gübre üreterek tarım sektörümüzün gıda güvenliğini sağlamalıyız. İşte bu yüzden bizim sloganımız var: Toprağın altından çıkanlar toprağın üstünü besliyor. Toprağın altından çıkanlar toprağın üstünün güvenliğini sağlamaya devam edecek. Bu yüzden de madenler her sektörün ana girdisi diyoruz. Bizim ülkemizin en önemli iki sektörünün tarım ve madencilik olduğunu düşünüyorum çünkü önce gıda ihtiyacımızı, gıda güvenliğimizi sağlarsak daha sonra da ham madde güvenliğimizi sağlarsak zaten ondan sonraki süreçler gelecektir. Teknoloji de bununla birlikte gelecektir. Kendi kendine yetebilir bir hale geldikten sonra muhakkak gelişim de arkasına gelecektir."

Türkiye'nin gübrede dışa bağımlı olduğuna ve yıllık 2,5 milyar dolarlık ithalat yapıldığına değinen Çetinkaya, ülke içindeki mineral gübre tesislerinin sayısının artırılarak bu bağımlılığın azaltılabileceğini hatta üretilen gübrenin ihraç edilerek ülke ekonomisine katkı sağlanabileceğini dile getirdi.

- "Mineral gübreyi katı formda granül olarak atıyoruz"

Çocukluğundan beri tarımın içinde olduğunu söyleyen 76 yaşındaki çiftçi Ufuk Yılmaz, toprakların geçmiş yıllardaki kalitesinde olmadığını, bu nedenle üründen verim alabilmek için azot, fosfor, potasyum ağırlıklı mineral gübreleri kullanmak zorunda olduğunu ifade etti.

Son iki yılda gübre fiyatlarında ciddi artış yaşandığından bahseden Yılmaz, hem maliyet hem de toprak kalitesini sağlamak ve korumak için doğru gübreyi, doğru zamanda ve miktarda verebilmenin önemli olduğunu, toprak analizi sonuçlarına göre gübre kullandıklarını belirtti.

Yaş gübreyi temin etmenin zorluğu kadar büyük alanda uygulamanın da zahmetli olduğunu vurgulayan Yılmaz, sözlerini şöyle tamamladı:

"Mineral gübreyi 10,15 veya 20 kilogram olarak atıyoruz ama yaş gübreyi dekara 4-5 ton civarında atmamız lazım. O kadar gübreyi de bulma imkanımız çok az. Yaş gübreyi ancak kısım kısım, tarlaların bazı yerlerine veya ufak tarlalara atmış oluyoruz ama mineral gübre her zaman kullanılan bir gübre. Mineral gübre bize poşetle geliyor. Açıyoruz poşetleri, çuvalları dolduruyoruz ve makineye atıyoruz, kolaylığı var. Yaş gübreyi her makinenin dağıtması çok zor. Elle falan yaymak lazım ki büyük tarlalarda mümkün değil."

Yorumlar (0)
17
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 33 90
2. Fenerbahçe 33 86
3. Trabzonspor 33 55
4. Beşiktaş 33 51
5. Başakşehir 33 49
6. Rizespor 33 48
7. Kasımpasa 33 46
8. Antalyaspor 33 45
9. Alanyaspor 33 45
10. Sivasspor 33 45
11. A.Demirspor 33 41
12. Samsunspor 33 39
13. Ankaragücü 33 37
14. Kayserispor 33 37
15. Konyaspor 33 36
16. Gaziantep FK 33 34
17. Hatayspor 33 33
18. Karagümrük 33 33
19. Pendikspor 33 30
20. İstanbulspor 33 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 31 69
2. Göztepe 31 63
3. Ahlatçı Çorum FK 31 55
4. Sakaryaspor 31 54
5. Bodrumspor 31 52
6. Kocaelispor 31 52
7. Bandırmaspor 31 47
8. Boluspor 31 47
9. Gençlerbirliği 31 47
10. Erzurumspor 31 42
11. Ümraniye 31 37
12. Manisa FK 31 36
13. Keçiörengücü 31 36
14. Şanlıurfaspor 31 34
15. Tuzlaspor 31 33
16. Adanaspor 31 32
17. Altay 31 15
18. Giresunspor 31 7
Takımlar O P
1. Arsenal 34 77
2. Liverpool 34 74
3. M.City 32 73
4. Aston Villa 34 66
5. Tottenham 32 60
6. M. United 33 53
7. Newcastle 33 50
8. West Ham United 34 48
9. Chelsea 32 47
10. Bournemouth 34 45
11. Brighton 32 44
12. Wolves 34 43
13. Fulham 34 42
14. Crystal Palace 34 39
15. Brentford 34 35
16. Everton 34 33
17. Nottingham Forest 34 26
18. Luton Town 34 25
19. Burnley 34 23
20. Sheffield United 34 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 32 81
2. Barcelona 32 70
3. Girona 32 68
4. Atletico Madrid 32 61
5. Athletic Bilbao 32 58
6. Real Sociedad 32 51
7. Real Betis 32 48
8. Valencia 32 47
9. Villarreal 32 42
10. Getafe 32 40
11. Osasuna 32 39
12. Sevilla 32 37
13. Las Palmas 32 38
14. Deportivo Alaves 32 35
15. Rayo Vallecano 32 34
16. Mallorca 32 31
17. Celta Vigo 32 31
18. Cadiz 32 25
19. Granada 32 18
20. Almeria 32 14