Toplu ölümlerin ardından pinalar Akdeniz ve Ege'de yeniden görüldü

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, 2016-2019 arasında görülen toplu pina ölümlerinin ardından yapılan son araştırmalarda Akdeniz ve Ege'de canlı yavru pinalar tespit edildiğini bildirdi.

Genel 26.01.2024, 11:24
Toplu ölümlerin ardından pinalar Akdeniz ve Ege'de yeniden görüldü

Pina, Akdeniz'e endemik iki kabuklu büyük bir midye türü. Ortalama yaşam süreleri 50 yıl olan ve boyları 120 santimetreye kadar çıkabilen pinalar, saatte 6 litre deniz suyunu temizleme özellikleri sayesinde deniz ekosisteminin doğal filtresi olarak nitelendiriliyor.

İklim değişikliğine bağlı deniz suyu sıcaklıklarındaki artış nedeniyle 2016'da İspanya kıyılarında başlayan toplu pina ölümleri 2019 itibarıyla Çanakkale Boğazı'na kadar ulaştı ve Akdeniz'in Çanakkale Boğazı ile Cebelitarık Boğazı arasında kalan tüm bölgelerinde pina popülasyonlarının kaybedildiği tespit edildi.

AA muhabirine konuşan Sarı, son yapılan araştırmalarda elde edilen sonuçlarla bu durumun değiştiğini, toplu pina ölümlerinin ardından sadece Marmara Denizi'nde yaşamını sürdüren pinaların Akdeniz ve Ege'de yeniden görüldüğünü söyledi.

Fransa, Yunanistan, Hırvatistan, İtalya ve Tunus'tan bilim insanlarının, ülkelerindeki denizlerde görmeye başladıkları canlı yavru pinaları rapor ettiğini aktaran Sarı, "2016-2019 yılları arasındaki toplu pina ölümleri Marmara Denizi'nde görülmedi ancak Marmara Denizi’nin başı da müsilajla dertteydi. Suyu temizleyen pina, Marmara için bir umuttu ve o umut şimdi Akdeniz'e hatta tüm dünyaya yayılıyor diyebiliriz. Bu çok güzel bir gelişme." ifadelerini kullandı.

- "Marmara Denizi'ndeki akıntılarla Ege ve Akdeniz'e ulaştıkları tahmin ediliyor"

Dünya nüfusunun yüzde 60'ından fazlasının su kıyılarında yaşadığı ve atıkların doğrudan ya da dolaylı olarak denizlere boşaltıldığı düşünüldüğünde deniz suyunu temizleyen pinaların kirliliğinin önlenmesi açısından önemli bir rol oynadığına dikkati çeken Sarı, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu deniz canlılarının Akdeniz ve Ege'de yeniden görülmesiyle ilgili iki olasılık var. Birincisi, bu denizlerdeki çok korunaklı alanlarda tuzluluktan, sıcaklıktan ve iklim değişikliğinden nispeten az etkilenmiş kapalı habitatlarında eskiden beri saklı kalmış olan, çok sınırlı, nadir canlı bireylerden kaynaklanıyor olabilir. Daha büyük olasılık ise halen dünyadaki tek güçlü pina popülasyonunun bulunduğu Marmara Denizi'nden gitmiş olmaları. Bütün araştırmacıların hemfikir olduğu, ikinci olasılık. Bununla ilgili modeller geliştirildi. Akıntı sistemleriyle bu canlı pinaların görüldüğü alanlar birbiriyle örtüştürüldü ve 2023 yılının Aralık ayı başlarında bununla ilgili akademik bir yayın da yapıldı. Bu araştırmanın sonuçlarına baktığımızda canlı pina yavrularının görüldüğü alanlarla Marmara Denizi'nden giden akıntıların birbiriyle çok örtüştüğü ortaya çıkıyor. Bu yüzden de şimdilik bu ikinci olasılık daha kuvvetli görünüyor."

Pinaların yeniden görülmesine karşın kısa sürede yayılış göstermelerinin beklenemeyeceğini vurgulayan Sarı, "Büyük bir kitlesel ölümün telafisi birkaç yıl içerisinde gerçekleşemez. Akdeniz'deki pina popülasyonunun birkaç yılda yeniden kazanılacağını düşünmeyelim lakin mevcut stokların korunmasını sağlayarak Akdeniz ve Ege'de canlanmaya başlayan popülasyonları desteklersek, o bölgelerdeki araştırmacılar bunu desteklerse, devlet politikalarıyla buraları koruma alanı ilan eder ve her türlü tedbir alınırsa, pinaların zarar görmesi engellenebilir." diye konuştu.

- "Yerel yönetimlerin koruma stratejilerini benimsemesini istiyoruz"

Marmara'da kirlenen deniz suyunun Alaska'ya, Norveç'te bir tankerin kirlettiği deniz suyunun Marmara'ya kadar ulaştığını yani tüm deniz ekosisteminin birbiriyle bağlantılı olduğunu anlatan Sarı, pina popülasyonundaki artışın uzun vadede tüm deniz ekosistemine çok olumlu etkileri olacağının altını çizdi.

Akdeniz'deki en eski ve en dayanıklı denizel organizmalardan birinin pina olduğunu, bu canlıların yaklaşık 20 milyon yıldır kuraklık, iklim değişikliği ve kirlilik gibi problemlere rağmen varlıklarını sürdürdüğünü dile getiren Sarı, sözlerini şöyle tamamladı:

"Pina'ya dair bilgilendirmeyi artırmamız lazım. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koruma çalışmaları için harekete geçtiğini biliyoruz ve bundan memnunuz. Biz de pinaları koruma stratejileri geliştiriyoruz. Bu koruma stratejilerini Marmara Denizi'nin çevresindeki yerel yönetimlerin, merkezi yönetimin benimsemesini istiyoruz. Yoksa bilimsel olarak edindiğimiz bilgileri biz sadece kendi aramızda tartışırsak, bu bilim camiası olarak bizi geliştirir ama pinaların korunmasına katkı sağlamaz. Marmara Denizi'ni kirlilikten korumamız lazım. 22 maddelik Marmara Denizi eylem planını amasız, fakatsız, uygulamamız gerekiyor."

Yorumlar (0)
17
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 31 84
2. Fenerbahçe 31 82
3. Trabzonspor 31 52
4. Beşiktaş 31 49
5. Kasımpasa 31 46
6. Rizespor 31 45
7. Başakşehir 31 42
8. Antalyaspor 31 42
9. Alanyaspor 31 42
10. Sivasspor 31 41
11. A.Demirspor 31 39
12. Samsunspor 31 37
13. Kayserispor 31 36
14. Ankaragücü 31 34
15. Hatayspor 31 33
16. Konyaspor 31 33
17. Gaziantep FK 31 31
18. Karagümrük 31 30
19. Pendikspor 31 30
20. İstanbulspor 31 13
Takımlar O P
1. Eyüpspor 28 64
2. Göztepe 28 56
3. Ahlatçı Çorum FK 28 48
4. Kocaelispor 28 48
5. Bodrumspor 28 47
6. Sakaryaspor 28 47
7. Bandırmaspor 28 44
8. Gençlerbirliği 28 43
9. Boluspor 28 43
10. Erzurumspor 28 40
11. Ümraniye 28 34
12. Keçiörengücü 28 32
13. Manisa FK 28 31
14. Şanlıurfaspor 28 30
15. Adanaspor 28 30
16. Tuzlaspor 28 28
17. Altay 28 15
18. Giresunspor 28 7
Takımlar O P
1. Liverpool 30 70
2. Arsenal 30 68
3. M.City 30 67
4. Aston Villa 31 59
5. Tottenham 30 57
6. M. United 30 49
7. West Ham United 31 45
8. Newcastle 30 44
9. Brighton 30 43
10. Wolves 30 42
11. Chelsea 29 41
12. Bournemouth 30 41
13. Fulham 31 39
14. Crystal Palace 30 30
15. Brentford 31 28
16. Everton 30 26
17. Nottingham Forest 31 25
18. Luton Town 31 22
19. Burnley 31 19
20. Sheffield United 30 15
Takımlar O P
1. Real Madrid 30 75
2. Barcelona 30 67
3. Girona 30 65
4. Atletico Madrid 30 58
5. Athletic Bilbao 30 56
6. Real Sociedad 30 49
7. Real Betis 30 42
8. Valencia 30 42
9. Osasuna 30 39
10. Villarreal 30 38
11. Getafe 30 38
12. Las Palmas 30 37
13. Deportivo Alaves 30 32
14. Sevilla 30 31
15. Mallorca 30 31
16. Rayo Vallecano 30 30
17. Celta Vigo 30 28
18. Cadiz 30 25
19. Granada 30 15
20. Almeria 30 13